Van nul naar honderd: hoe Frankrijk trailrunning openbreekt voor iedereen

Trailrunning heeft iets magisch. Het geluid van je ademhaling in de bergen, het pad dat kronkelt door bossen en rotsen, de finishlijn waar emoties losbarsten. Maar eerlijk is eerlijk: voor veel mensen voelt ultratrail vooral onbereikbaar. Een sport voor berggeiten met eindeloze trainingsuren in de benen. Tot nu.

In Frankrijk zijn twee projecten gestart die dat beeld radicaal op z’n kop zetten: “0 to 100” en “0 to 40”. Het idee is even simpel als revolutionair: neem mensen die vandaag nauwelijks sporten, of die leven met een beperking, en begeleid ze zo dat ze over anderhalf jaar een ultratrail kunnen uitlopen. Geen halve marathon, geen kleine bergloop, maar de CCC van de UTMB – honderd kilometer en zesduizend hoogtemeters. Of, in het geval van “0 to 40”: een uitdagende tocht van veertig kilometer, speciaal ingericht voor lopers met een handicap.

Van bank naar bergtop

Stel je voor: je leidt een zittend leven. Lange dagen achter een bureau, sportkleren die ergens achterin de kast liggen, conditie die beter kan. En dan krijg je te horen dat je geselecteerd bent om deel te nemen aan “0 to 100”. Over achttien maanden sta jij in Courmayeur aan de start van de CCC, een van de meest prestigieuze ultratrails ter wereld. Voor velen zou dat een nachtmerrie zijn. Voor deze veertig Fransen wordt het een avontuur dat hun leven kan veranderen.

Het traject begint klein: wandelen, korte loopjes, krachttraining. Maar gaandeweg schuiven de grenzen op. Week na week leren de deelnemers wat trailrunning inhoudt: klimmen, dalen, omgaan met vermoeidheid, voeding, slaap, mentale strategieën. Het is niet zomaar een trainingsschema; het is een complete reis, begeleid door artsen, coaches en specialisten die elk detail in de gaten houden.

De CCC als einddoel

Wie wel eens in Chamonix is geweest tijdens de UTMB-week weet hoe bijzonder de sfeer daar is. De CCC – Courmayeur, Champex, Chamonix – is een 100 kilometer lange tocht door Italië, Zwitserland en Frankrijk. Het is geen wandeling in het park: meer dan zesduizend hoogtemeters, technische paden, en een tijdslimiet die zelfs getrainde atleten uitdaagt.

Dat juist complete beginners hier naartoe worden geleid, is bijna onvoorstelbaar. Toch geloven de initiatiefnemers dat het kan. Met de juiste begeleiding, voldoende voorbereiding en vooral een ijzersterke community-spirit kunnen deze deelnemers iets presteren wat ze zelf nooit hadden durven dromen.

“0 to 40”: trailrunning zonder barrières

Naast “0 to 100” loopt er nog een tweede project: “0 to 40”. Hier ligt de focus op mensen met een handicap die zich voorbereiden op een veertig kilometer lange trail. Het doel is niet alleen sportief, maar ook maatschappelijk. Te vaak blijven sportevenementen ontoegankelijk voor wie extra ondersteuning nodig heeft. Met dit project wil men laten zien dat trailrunning juist een plek kan zijn waar iedereen welkom is.

Voor de deelnemers van “0 to 40” draait het niet alleen om kilometers en hoogtemeters, maar ook om zichtbaar worden, laten zien dat beperkingen geen eindpunt zijn maar een ander vertrekpunt. De organisatoren zorgen voor aangepaste begeleiding, speciale hulpmiddelen en ervaren begeleiders. Het resultaat is een traject dat niet alleen levens verandert, maar ook een krachtig signaal afgeeft aan de hele sportwereld.

Meer dan sport

Wat deze projecten zo uniek maakt, is dat het niet alleen draait om het halen van de finish. Het is ook een wetenschappelijk experiment en een sociaal statement. Artsen en onderzoekers volgen nauwgezet hoe lichamen zich aanpassen aan dit avontuur. Wat gebeurt er met je hart, je spieren, je mentale weerbaarheid als je van nul naar honderd gaat? Welke rol speelt voeding, slaap, stress? Die data zijn goud waard, niet alleen voor de deelnemers, maar voor de hele trailgemeenschap.

Tegelijkertijd is er de maatschappelijke dimensie. In een tijd waarin steeds meer mensen kampen met inactiviteit, stress en gezondheidsproblemen, laten deze projecten zien dat beweging – en specifiek trailrunning – een medicijn kan zijn. Het verhaal van een deelnemer die van de bank naar de finishlijn van de CCC gaat, spreekt veel meer tot de verbeelding dan welk wetenschappelijk rapport dan ook.

Kritische stemmen

Natuurlijk zijn er ook vragen. Is honderd kilometer niet simpelweg te ver voor iemand die achttien maanden eerder nauwelijks sportte? Is er geen risico dat deelnemers na afloop terugvallen in hun oude gewoontes? En in hoeverre spelen commerciële belangen van UTMB een rol?

Het zijn terechte vragen. Maar de organisatoren benadrukken steeds dat veiligheid vooropstaat. Niemand wordt in het diepe gegooid zonder voorbereiding. Bovendien zijn de trajecten zo ingericht dat het geen eenmalige stunt wordt, maar een blijvende verandering in leefstijl.

Een blik op de toekomst

Wat als dit slaagt? Dan kan het trailrunninglandschap voorgoed veranderen. Het zou betekenen dat de sport niet langer het exclusieve domein is van elites en fanatieke berglopers, maar een plek waar ook beginners hun weg vinden. Meer vrouwen, meer mensen met een beperking, meer diversiteit – precies wat de sport nodig heeft om verder te groeien.

Misschien zien we over een paar jaar wel dat andere landen het Franse voorbeeld volgen. Dat er naast “couch to 5K”-programma’s ook “couch to 100K”-initiatieven ontstaan. En dat de startlijn van een ultratrail niet langer intimiderend is, maar juist uitnodigend.

Conclusie: trailrunning is van iedereen

De projecten “0 to 100” en “0 to 40” zijn meer dan experimenten. Ze zijn een boodschap aan de wereld: trailrunning is geen exclusieve speeltuin voor elites, maar een sport die levens kan veranderen – of je nu een zittend bestaan leidt of een handicap hebt.

Misschien is dat wel de grootste prestatie. Niet de honderd kilometer zelf, niet de veertig kilometer met extra uitdagingen, maar de overtuiging die hieruit spreekt: iedereen kan bergen verzetten. Letterlijk.